18 Lip

Prolaktyna, hiperprolaktynemia, zaburzenia hormonalne

PROLAKTYNA jest polipeptydowym hormonem wydzielanym przez przysadkę. Wielu kojarzy ją jedynie z laktacją, ale tak naprawdę prolaktyna bierze udział w ponad 300 reakcjach w naszym organizmie. 
Wydzielanie prolaktyny wzrasta w trakcie snu , osiąga najwyższy poziom między 3 a 5 rano, i najniższy kilka godzin po przebudzeniu.


➡️ W czasie ciąży pobudza gruczoły piersiowe a po porodzie pobudza laktacje
➡️ Ma działanie immunomodulujące a więc wpływa na naszą odporność
➡️Jest odpowiedzialna za instynkt macierzyński i wpływa na seksualne pragnienie
➡️Bierze udział w regulacji gospodarką elektrolitową
➡️Odgrywa istotną rolę w regulacji metabolizmu, zachowania rozrodczego, hormonów i mózgu
➡️Uczestniczy w rozwoju mózgu płodu, a także stymuluje wzrost, rozwój i metabolizm płodu
➡️Promuje neurogenezę u matki i płodu, odporność płodu podczas ciąży i przyczynia się do rozwoju płuc płodu
➡️Wpływa na odpowiednie stężenie testosteronu oraz na spermatogenezę.
➡️Wpływa również na całokształt sterowania hormonalnego. Prolaktyna oddziałuje na uwalnianie hormonu regulującego cykl miesiączkowy, co może przyczynić się do zmian w wydzielaniu hormonów LH (hormon luteinizujący) i FSH (hormon folikulotropowy).

Hiperprolaktynemia to bardzo poważny i powszechny problem, z którym jako dietetycy spotykamy się coraz częściej. około 10% populacji cierpi na hiperprolaktynemię. Najczęściej jest zbijana lekami (bromergon, norprolac, dostinex) niezależnie od przyczyny, ale w większości niestety tylko maskuje pierwotny problem⁉️Hiperprolaktynemia jest tylko objawem towarzyszącym jednostkom chorobowym, więc na najważniejsze to znaleźć przyczynę, wdrożyć pomocną dietę, suplementację i jeśli to konieczne zmienić styl życia.

Jej stężenie prawidłowe to:
MĘŻCZYŹNI < 20 µg /l
KOBIETY
Faza folikularna < 23 µg/l
Faza lutealna < 40 µg/l
Trzeci trymestr ciąży – do 400 µg/l
Wartość powyżej 200 ng/mL u kobiety, która nie jest w ciąży lub u mężczyzny, może wskazywać na guza przysadki.

Objawy hiperprolaktynemii u kobiet:
- mlekotok,
- obniżenie libido
wtórny lub pierwotny brak miesiączki, zaburzenia miesiączkowania, niepłodność
- mastopatia (patologia w obrębie gruczołów sutkowych)
- mastodynia (ból piersi połączony z ich obrzmieniem)
- dyspareunia (dysfunkcja seksualna objawiająca się odczuwaniem bólu w czasie stosunku)
- zespół napięcia przedmiesiączkowego,
- hirsutyzm (wzrost DHEA),
- otyłość,
- skłonność do obrzęków,
- osteoporoza lub osteopenia,
- miażdżyca,
- skłonność do lęków i depresji, nieprzyjemne uczucie wzmożonego napięcia
- wzmożona pobudliwość nerwowa.

Objawy kliniczne hiperprolaktynemii u mężczyzn:
- zanik popędu płciowego, oligospermia, zmniejszenie ruchliwości plemników, niepłodność, impotencja,
-obniżenie libido
- ginekomastia,
- mlekotok,
- otyłość,
- miażdżyca,
- osteoporoza,
- skłonność do lęków i depresji, nieprzyjemne uczucie wzmożonego napięcia
Zarówno u kobiet, jak i mężczyzn mogą występować bóle głowy i zaburzenia widzenia co może lecz nie musi świadczyć o rozwoju gruczolaka. Wykonuje się wówczas rezonans magnetyczny przysadki mózgowej.

‼️Przyczyny podwyższonego poziomu prolaktyny (warto przeczytać przed wykonaniem badań krwi )‼️
A. Fizjologiczne:
- ciąża,
- połóg i karmienie piersią,
- drażnienie brodawek sutkowych,
- stymulacja szyjki macicy,
- sen,
- posiłek białkowy,
- seks, orgazm
- wysiłek fizyczny
B. Patologiczne:
1. hiperprolaktynemia organiczna:
- gruczolaki przysadki,
- choroby podwzgórza i przysadki.
2. endokrynopatie:
- pierwotna niedoczynność tarczycy,
- pierwotna niedoczynność kory nadnerczy.
3. hiperprolaktynemia w chorobach ogólnoustrojowych:
- marskość wątroby,
- niewydolność nerek,
- rak oskrzeli,
- rak nerki.
C. Farmakologiczne:
- przeciwdepresyjne 
- estrogeny, androgeny, progestageny
- stosowane w chorobie wrzodowej (cymetydyna, meklozyna)
- stosowane w nadciśnieniu tętniczym (rezerpina, werapamil, labetalol)
- pobudzające perystaltykę i przeciwwymiotne (metoklopramid)
D. Czynnościowe:
- stres (psychiczny, zabieg operacyjny, uraz, przewlekły stres i presja),
- choroby obejmujące ścianę klatki piersiowej 

Najczęstszymi powodami wysokiego poziomu prolaktyny są gruczolaki przysadki, niedoczynność tarczycy, stres wszelkiego typu i leki. Z doświadczenia, najczęstszym powodem wśród moich pacjentów jest przewlekły stres, współistniejący problem z niedoczynnością tarczycy, nadmierny wysiłek fizyczny w stosunku do spożywanej energii oraz niekiedy leki przeciwdepresyjne. Hiperprolaktynemia stanowi przyczynę około 25-30% przypadków wtórnego braku miesiączki i towarzyszy zaburzeniom hormonalnym cyklu menstruacyjnego.
⁉️Konsekwencje nieleczonej Hiperprolaktynemii:⁉️

- Nadmierna ilość prolaktyny prowadzi do otyłości. Bierze udział w zwiększaniu ilości komórek tłuszczowych, przez to, że w czasie ciąży jak i później laktacji zwiększa się zapotrzebowanie kobiet na energię i składniki odżywcze. Prolaktyna wysyła organizmowi sygnał a ten wzmaga apetyt, co w konsekwencji może doprowadzić do nadmiernej konsumpcji pokarmów i nadwagi.
- Prolaktyna zwiększa wydzielanie insuliny, a ta skutecznie uniemożliwia spalanie wolnych kwasów tłuszczowych. 
- Może doprowadzić do leptynooporności (poprzez wzrost leptyny), co prowadzi do zwiększonej ilości spożywanego pokarmu

 Pacjenci z wysoką prolaktyną mają często nadwagę
- Może powodować wahania nastroju, nadmierna pobudliwość, migreny
- Może powodować niepokój i depresję, lęki
- Może indukować stany zapalne poprzed stymulacje limfocytów T i zwiększone wydzielanie interferonów

- Może zwiększać ryzyko raka piersi i gruczołu krokowego
- Może doprowadzić do rozwoju chorób autoimmunizacyjnych takich jak Hashimoto, łuszczyca, toczeń, RZS, Stwardnienie rozsiane, Zespół Sjogrena, Łuszczyca oraz łuszczycowe zapalenie stawów.
W znalezieniu przyczyny hiperprolaktynemii niezwykle ważny jest dokładny wywiad z pacjentem oraz diagnostyka laboratoryjna.

W lżejszych przypadkach wystarcza :

  • zmiana diety na przeciwzapalną (zielone warzywa, oliwa z oliwek oraz awokado (omega9), olej lniany (omega3), olej MCT, olej z wiesiołka i ogórecznika, dobrej jakości masło , eliminacja utwardzonych tluszczów roślinych, transów, omega6, eliminacja cukru pod każdą postacią, żywność czysta, nieprzetworzona), 
  • zmiana rytmu dobowego (wczesne chodzenie spać, wstawanie o świcie) - wpływa na poziom melatoniny która z kolei obniża prolaktynę
  • zmiana stylu życia ekspozycja na światło słoneczne, zieleń, kontakt z przyroda, wdrożenie elementów radzenia sobie ze stresem - hobby np yoga, nordic walking, jazda na rowerze
  • ograniczenie nadmiernego stresu (zmniejszenie wysiłku fizycznego, zmiana pracy) poprzez zmniejszenie ilości wydzielanego kortyzolu wpływamy na poziom DHEA który obniża prolaktynę
  • uzupełnienie niedoborów (witaminy z grupy B szczególnie niacyna (b3), witamin E oraz C a także cynku i selenu.
  • suplementacja i zioła (niepokalanek mnisi, L-dopa (mucuna) , SAM-e. A także GABA, melatonina oraz DHEA (bez konsultacji lekarskiej nie zaleca się brania na własną rękę.

 

Twój komentarz




Sprawdź swoje dane osobobowe Sprawdź swoje dane osobobowe
POKAŻ
Karolina Kozela -ZnanyLekarz.pl